Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, mã HS (Harmonized System) được ví như “tấm thẻ căn cước” của hàng hóa. Chỉ cần áp sai một chữ số trong dãy mã HS, toàn bộ tiến độ của lô hàng có thể bị đảo lộn. Thực tế tại các cửa khẩu, không ít doanh nghiệp phải đối mặt với tình trạng tờ khai bị “treo”, hàng hóa bị giữ lại cả tuần, thậm chí bị cơ quan Hải quan xử phạt hành chính với số tiền lên đến hàng chục triệu đồng chỉ vì những lỗi rất sơ đẳng khi tự phân loại mã HS.
Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất mà các doanh nghiệp thường mắc phải khi tự áp mã HS Code.

Mục lục của bài viết
- 1 Chỉ áp mã HS dựa vào “tên gọi” thông thường thay vì “bản chất” hàng hóa
- 2 Bỏ qua 6 Quy tắc tổng quát giải thích Incoterms / Danh mục hàng hóa
- 3 Dịch sai tên hàng hóa từ tài liệu kỹ thuật (Catalog) nước ngoài
- 4 Áp dụng máy móc mã HS từ “đối tác nước ngoài” cung cấp
- 5 Sử dụng kết quả phân loại cũ đã hết hiệu lực pháp lý
- 6 Doanh nghiệp đối mặt với rủi ro gì khi khai sai mã HS?
- 7 Giải pháp an toàn cho doanh nghiệp: Rà soát mã HS cùng Logsun Global Logistics
Chỉ áp mã HS dựa vào “tên gọi” thông thường thay vì “bản chất” hàng hóa
Đây là lỗi kinh điển của các nhân viên xuất nhập khẩu mới vào nghề. Nhiều người thường tra cứu mã HS bằng cách gõ tên tiếng Việt hoặc tiếng Anh của mặt hàng lên các công cụ tìm kiếm trực tuyến rồi chọn một mã bất kỳ có tên tương tự.
Tuy nhiên, Hải quan phân loại hàng hóa dựa trên thành phần cấu tạo, chất liệu và công năng mặt hàng, chứ không dựa vào tên thương mại.
- Ví dụ thực tế: Cùng là mặt hàng “ghế”, nhưng ghế dùng trong văn phòng (bằng kim loại/gỗ) sẽ có mã HS hoàn toàn khác với ghế có bánh xe dùng cho nha khoa, hoặc ghế dùng trên máy bay. Nếu chỉ nhìn chữ “ghế” để áp mã, tỷ lệ sai sót là 100%.
Bỏ qua 6 Quy tắc tổng quát giải thích Incoterms / Danh mục hàng hóa
Hệ thống mã HS được vận hành dựa trên 6 Quy tắc tổng quát (General Rules) được quy định bởi Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO). Rất nhiều doanh nghiệp tự áp mã nhưng chưa từng đọc qua 6 quy tắc này.
Khi gặp một mặt hàng phức tạp, dạng hỗn hợp hoặc hàng tháo rời (chưa lắp ráp hoàn chỉnh), việc áp mã theo cảm tính mà không áp dụng Quy tắc 2(a), 3(b) hay Quy tắc 4 sẽ dẫn đến việc chọn sai chương, sai phân nhóm, gây lệch thuế suất nghiêm trọng.
Dịch sai tên hàng hóa từ tài liệu kỹ thuật (Catalog) nước ngoài
Khi nhập khẩu máy móc, thiết bị đồng bộ hoặc hóa chất, doanh nghiệp bắt buộc phải dựa vào tài liệu kỹ thuật (Catalog/MSDS) từ nhà sản xuất. Sai lầm ở đây là người dịch không có chuyên môn về kỹ thuật, dẫn đến việc dịch sai thuật ngữ chuyên ngành sang tiếng Việt, từ đó tra cứu sai mã HS.
Một từ tiếng Anh kỹ thuật có thể có 3 – 4 nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngành công nghiệp sử dụng nó. Khi hải quan kiểm hóa (luồng Đỏ) và đối chiếu giữa hàng thực tế với tờ khai, sự bất nhất này sẽ ngay lập tức biến doanh nghiệp thành đối tượng vi phạm.

Áp dụng máy móc mã HS từ “đối tác nước ngoài” cung cấp
Nhiều chủ hàng chủ quan cho rằng: “Nhà sản xuất ở Trung Quốc, Mỹ hay Hàn Quốc điền mã HS nào trên Invoice thì mình cứ lấy nguyên mã đó truyền tờ khai tại Việt Nam”.
Đây là một tư duy cực kỳ nguy hiểm. Mặc dù hệ thống HS được chuẩn hóa quốc tế ở 6 chữ số đầu tiên, nhưng các chữ số phía sau (phân nhóm phụ) sẽ phụ thuộc vào biểu thuế riêng của từng quốc gia (tại Đông Nam Á là mã AHTN gồm 8 chữ số). Mã HS của nước xuất khẩu chỉ mang tính chất tham khảo, không có giá trị pháp lý khi làm thủ tục thông quan tại Việt Nam.
Sử dụng kết quả phân loại cũ đã hết hiệu lực pháp lý
Chính sách thuế và danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam thường xuyên được cập nhật, bổ sung thông qua các Thông tư mới của Bộ Tài chính. Một mặt hàng năm ngoái đi mã HS này là đúng, nhưng năm nay có thể đã bị áp vào một phân nhóm mới với mức thuế suất hoặc chính sách quản lý chuyên ngành hoàn toàn khác. Việc không cập nhật Biểu thuế Hải quan mới nhất sẽ khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động.

Doanh nghiệp đối mặt với rủi ro gì khi khai sai mã HS?
Theo quy định tại Nghị định số 128/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan:
- Hành vi khai sai mã HS dẫn đến thiếu số số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn sẽ bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu.
- Trường hợp khai sai mã HS ảnh hưởng đến chính sách quản lý hàng hóa (hàng cần giấy phép, hàng cấm) có thể bị phạt tiền từ 10.000.000đ đến 20.000.000đ, đồng thời bị tịch thu hàng hóa hoặc buộc tái xuất.
- Lô hàng bị giữ lại cảng làm phát sinh hàng loạt chi phí lưu kho bãi (DEM/DET), làm đứt gãy chuỗi cung ứng của doanh nghiệp với đối tác.
Giải pháp an toàn cho doanh nghiệp: Rà soát mã HS cùng Logsun Global Logistics
Để không phải “đau đầu” trước mỗi lần truyền tờ khai và loại bỏ hoàn toàn rủi ro bị phạt tiền, doanh nghiệp cần một đơn vị Forwarder có đội ngũ hiện trường (Ops) và chuyên viên chứng từ am hiểu sâu sắc về luật hải quan.
Tại Logsun Global Logistics, chúng tôi không chỉ nhận bộ chứng từ và truyền khai hải quan đơn thuần. Đối với mỗi lô hàng, đội ngũ chuyên gia của Logsun Global Logistics sẽ:
- Yêu cầu cung cấp tài liệu kỹ thuật, hình ảnh thực tế của hàng hóa để nghiên cứu bản chất.
- Thực hiện rà soát, đối chiếu mã HS trên Biểu thuế hải quan mới nhất trước khi lên tờ khai nháp.
- Tư vấn doanh nghiệp các trường hợp cần làm thủ tục Xin tham vấn giá hoặc Xin kết quả phân tích phân loại trước của Tổng cục Hải quan đối với các mặt hàng phức tạp.
Giao dịch thông suốt – Doanh nghiệp an tâm. Hãy để Logsun Global Logistics đồng hành cùng mọi lô hàng xuất nhập khẩu của bạn.
Thông tin liên hệ:
HOTLINE: (+84) 903 019 977
Email: linda@logistics-sun.com
Địa chỉ: 71/48/3E20 Đường số 6, Phường An Hội Đông, Thành phố Hồ Chí Minh
