Zalo Chat Zalo 0903 019 977
;

Dự báo cước tàu đường biển cuối năm và biến động phụ phí

Cập nhật 29/10/2026

Những tháng cuối năm luôn là giai đoạn thử thách đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu khi nhu cầu giao thương quốc tế tăng cao, khiến thị trường vận tải biển biến động liên tục. Việc nắm bắt kịp thời các thông tin dự báo cước tàu đường biển cuối năm cùng diễn biến phụ phí là chìa khóa giúp bộ phận logistics và phòng mua hàng chủ động dự toán ngân sách, bảo vệ chuỗi cung ứng trước nguy cơ đội giá hoặc chậm tiến độ giao hàng. Bài viết dưới đây cung cấp góc nhìn toàn diện về quy luật cung cầu tàu biển và giải pháp kiểm soát chi phí hiệu quả cho mùa cao điểm 2026.

Mục lục của bài viết

Quy luật cung cầu và dự báo cước tàu đường biển cuối

dự báo cước tàu đường biển cuối năm tại các cảng biển quốc tế
Hoạt động bốc dỡ container nhộn nhịp tại cảng biển quốc tế trong đợt cao điểm giao thương cuối năm.

Thị trường vận tải biển chịu sự chi phối chặt chẽ bởi quan hệ cung cầu giữa sức tải đội tàu và khối lượng hàng hóa lưu thông. Vào các tháng cuối năm, tình hình cước tàu container thường thiết lập mặt bằng giá mới do lượng đơn hàng tăng đột biến. Dựa trên các chu kỳ thị trường, việc theo dõi sát dự báo cước tàu đường biển cuối năm giúp doanh nghiệp nhận biết sớm xu hướng cước vận tải biển để có phương án điều tiết lịch đóng hàng phù hợp.

Làn sóng gom hàng mùa lễ hội đẩy căng sức chứa đội tàu

Quy luật mùa vụ trong ngành logistics quốc tế thường hình thành rõ nét từ tháng 8 và kéo dài đến hết tháng 1 năm sau. Đây là thời điểm các thị trường tiêu thụ lớn tại châu Âu và Bắc Mỹ đẩy mạnh nhập khẩu hàng hóa nhằm chuẩn bị cho dịp Giáng sinh và Tết Dương lịch. Ngay sau đó, khu vực châu Á cũng bước vào cao điểm vận chuyển hàng hóa trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Sự gia tăng đồng loạt từ các ngành hàng chủ lực như may mặc, nông sản, thủy sản và đồ gỗ nội thất tạo nên áp lực vận chuyển khổng lồ lên các tuyến hàng hải chính. Trong khi đó, tải trọng khai thác của các hãng tàu biển không thể gia tăng cơ học trong thời gian ngắn, dẫn đến tình trạng khan hiếm chỗ trên tàu (space) diễn ra phổ biến trên các tuyến xuất khẩu dài.

Hiện tượng cắt giảm chuyến (blank sailing) và nguy cơ khan hiếm vỏ container

Bên cạnh yếu tố nhu cầu thực tế, động thái điều tiết sức tải từ các liên minh hãng tàu cũng tác động trực tiếp đến chiều hướng giá cước. Để kiểm soát tải trọng danh nghĩa và hạn chế tình trạng cước giảm sâu, các hãng vận tải biển thường chủ động hủy chuyến hoặc gộp hải trình (blank sailing). Biện pháp này vô hình trung tạo ra sự thiếu hụt vị trí đặt chỗ trên tàu, gây sức ép tăng giá cước giao ngay.

Song song với việc cắt giảm chuyến, sự mất cân đối luồng luân chuyển hàng hóa hai chiều giữa các châu lục khiến việc quay vòng vỏ container rỗng bị gián đoạn. Tình trạng container rỗng tồn đọng tại các cảng nhập khẩu lớn làm gia tăng rủi ro thiếu vỏ đóng hàng cục bộ tại các cảng xuất khẩu ở Việt Nam, đẩy chi phí xử lý logistics phát sinh thêm ngoài dự kiến.

Tác động từ các loại phụ phí đường biển cuối năm đến chi phí logistics

biến động phụ phí và dự báo cước tàu đường biển cuối năm
Các bãi container vận hành hết công suất để xử lý lượng hàng hóa tăng vọt trước mùa lễ hội.

Theo dõi sát dự báo cước tàu đường biển cuối năm cho thấy chi phí logistics thực tế của một lô hàng xuất nhập khẩu không chỉ bao gồm cước biển cơ sở (base freight) mà còn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi hệ thống phụ phí đường biển tăng cao. Khi bước vào chu kỳ cao điểm, các hãng tàu thường kích hoạt nhiều khoản phụ thu nhằm bù đắp chi phí vận hành và quản lý luồng vỏ rỗng, tạo nên sự biến động giá cước vận tải biển khó lường.

Phụ phí mùa cao điểm (PSS) và đợt điều chỉnh giá cước chung (GRI)

Phụ phí mùa cao điểm (Peak Season Surcharge – PSS) là khoản phí mang tính thời điểm được hãng tàu áp dụng khi khối lượng hàng vận chuyển vượt quá công suất đáp ứng thông thường. Phụ phí này thường được thông báo áp dụng tương đối gấp, tác động trực tiếp đến cước tàu biển mùa cao điểm của các đơn hàng xuất khẩu.

Bên cạnh PSS, các đợt tăng giá cước chung (General Rate Increase – GRI) cũng thường xuyên được công bố trước ngày áp dụng từ 15 đến 30 ngày. Nhiều doanh nghiệp ký kết giá bán theo điều kiện thương mại CIF hoặc CFR với biên lợi nhuận mỏng có thể đối mặt với rủi ro thâm hụt tài chính nếu không đưa điều khoản điều chỉnh phụ phí vào thỏa thuận mua bán với đối tác.

Phụ phí mất cân đối vỏ cont (CIC) và chi phí nhiên liệu biến đổi (LSS, BAF)

Phụ phí chuyển vỏ rỗng (Container Imbalance Charge – CIC) phát sinh khi các hãng tàu phải bù đắp chi phí điều chuyển container rỗng từ những khu vực dư thừa về nơi thiếu hụt để phục vụ việc đóng hàng xuất khẩu. Khi các luồng hàng xuất sang thị trường Âu – Mỹ tăng vọt, mức phí CIC tại khu vực châu Á cũng có xu hướng điều chỉnh tăng theo.

Ngoài ra, các khoản phụ phí liên quan đến nhiên liệu như BAF (Bunker Adjustment Factor) hay phụ phí nhiên liệu sạch LSS (Low Sulphur Surcharge) liên tục biến động dựa trên giá dầu thế giới và các quy chuẩn hàng hải quốc tế. Việc cộng gộp nhiều tầng phụ phí vào giai đoạn cuối năm khiến cơ cấu chi phí vận tải của chủ hàng thay đổi liên tục theo từng tuần.

Tiêu chí so sánh và lựa chọn phương án vận chuyển tối ưu ngân sách

Phân loại và xếp dỡ hàng nguyên container FCL cùng hàng lẻ LCL tại khu vực cầu cảng xuất khẩu.

Để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo kế hoạch giao hàng trong bối cảnh các dự báo cước tàu đường biển cuối năm có chiều hướng phức tạp, doanh nghiệp cần cân nhắc các phương án vận tải phù hợp với đặc thù mặt hàng và tiềm lực tài chính.

Phương án vận chuyểnƯu điểm chínhHạn chế / Rủi roĐối tượng hàng hóa phù hợp
Hợp đồng dài hạn (Contract)Giữ giá cước ổn định, được ưu tiên bảo đảm chỗ và vỏ container.Yêu cầu cam kết sản lượng lớn, điều kiện đàm phán khắt khe.Doanh nghiệp có lượng hàng xuất đều đặn hàng tháng.
Cước giao ngay (Spot Rate)Linh hoạt tận dụng các nhịp giảm giá cục bộ của từng hãng tàu.Dễ biến động tăng cao đột biến, nguy cơ bị rớt tàu mùa cao điểm.Lô hàng phát sinh theo vụ việc, quy mô vừa và nhỏ.
Hàng nguyên container (FCL)Hàng hóa an toàn, rút ngắn thời gian xếp dỡ và thông quan.Chi phí cao nếu hàng không đóng đủ dung tích container.Hàng số lượng lớn, hàng cồng kềnh, nông sản, sắt thép.
Gom hàng lẻ (LCL)Tiết kiệm chi phí vận chuyển cho các kiện hàng nhỏ.Chịu thêm phí kho CFS và thời gian gom ghép hàng kéo dài.Hàng mẫu, đơn hàng thương mại thử nghiệm, linh kiện nhỏ.
Tuyến đi trực tiếp (Direct)Hành trình nhanh chóng, giảm rủi ro va chạm hoặc thất lạc hàng.Cước phí cao hơn, lịch tàu trong tuần thường ít hơn.Hàng tươi sống, hàng thời vụ có hạn giao hàng gấp.
Tuyến chuyển tải (Transshipment)Cước vận chuyển mềm hơn, nhiều lựa chọn về hãng vận tải.Dễ kẹt container tại cảng trung chuyển, thời gian vận chuyển dài.Mặt hàng thông thường, không chịu áp lực lớn về tiến độ.

Ký hợp đồng cước dài hạn (Contract) hay đi cước giao ngay (Spot Rate)

Hợp đồng cước dài hạn mang lại sự an toàn cao về ngân sách dự toán nhờ mức giá cố định kèm cam kết về chỗ trống trên tàu. Tuy nhiên, hình thức này chỉ phù hợp với các đơn vị duy trì được khối lượng vận chuyển ổn định. Ngược lại, giá cước giao ngay cho phép chủ hàng linh hoạt thay đổi nhà cung cấp dịch vụ, song lại chịu nhiều rủi ro khi thị trường bước vào đợt tăng cước nóng.

Vận chuyển hàng nguyên container (FCL) hay gom hàng lẻ (LCL)

Hình thức đi hàng nguyên container thông qua dịch vụ vận chuyển đường biển chuẩn FCL giúp hàng hóa tránh nguy cơ hư hỏng và kiểm soát tốt thời gian giao nhận tại cảng đích. Đối với các lô hàng chưa đủ thể tích đóng nguyên container, phương án gom hàng lẻ LCL giúp chia sẻ cước cont đường biển quốc tế, nhưng đòi hỏi chủ hàng phải tính toán kỹ các khoản phụ phí kho CFS tại hai đầu cảng.

Đi tuyến trực tiếp (Direct) hay chuyển tải (Transshipment)

Tuyến hải trình trực tiếp giúp hạn chế tình trạng trễ hẹn giao hàng do thời gian chạy tàu chuẩn xác hơn. Tuy vậy, trong điều kiện chỗ trống trên tuyến trực tiếp cạn kiệt, việc chuyển hướng sang các tuyến chuyển tải qua các trung tâm hàng hải trong khu vực là giải pháp thay thế khả thi, dù doanh nghiệp cần dự phòng thêm thời gian chuyển tiếp tại cảng trung gian.

Chiến lược kiểm soát rủi ro và quản trị chi phí vận chuyển đường biển

Việc xây dựng một kế hoạch logistics khoa học không chỉ giúp giảm bớt áp lực chi phí vận chuyển đường biển mà còn phòng ngừa các tổn thất do gián đoạn chuỗi cung ứng.

Kế hoạch đặt chỗ (booking) sớm và phòng tránh bẫy “giữ chỗ ảo”

Vào các tháng cuối năm, doanh nghiệp nên chốt kế hoạch xuất nhập hàng và thực hiện booking với đơn vị giao nhận trước ngày tàu chạy từ 2 đến 4 tuần. Việc đặt chỗ sớm tạo điều kiện cho các bộ phận chuẩn bị đầy đủ chứng từ và tiếp cận nguồn vỏ container đạt tiêu chuẩn đóng hàng.

Chủ hàng cần tránh tình trạng đặt chỗ ảo (phantom booking) tại nhiều đơn vị cùng lúc để dự phòng rủi ro thiếu tàu cont cuối năm. Hành vi này có thể khiến doanh nghiệp chịu phí phạt hủy chỗ (no-show fee) từ hãng vận tải và làm giảm độ tin cậy khi giao dịch với các đối tác logistics.

Dự phòng thời gian và kiểm soát chi phí lưu bãi, lưu cont (DEM/DET)

Tình trạng ùn tắc cầu bến và thời tiết xấu mùa mưa bão có thể khiến thời gian tàu cập bến thực tế kéo dài hơn lịch trình ban đầu. Doanh nghiệp cần phối hợp với đại lý để thương thảo xin thêm thời gian miễn phí lưu container tại bãi (Demurrage) và lưu vỏ tại kho đóng hàng (Detention).

Song song đó, việc chuẩn bị sớm hồ sơ chứng từ liên quan đến khai báo thủ tục hải quan sẽ giúp khâu giải phóng hàng diễn ra nhanh gọn ngay khi tàu cập cảng, ngăn ngừa các khoản phạt lưu cont ngoài kế hoạch.

Tối ưu logistics cuối năm cùng dịch vụ vận chuyển đường biển FCL LCL của Logsun

Hiểu rõ những áp lực về biến động phụ phí và hạn chế về tải trọng dịp cuối năm, Logsun Global Logistics cung cấp giải pháp giao nhận vận tải đường biển toàn diện cho cả hàng nguyên container (FCL) và hàng lẻ (LCL). Doanh nghiệp sở hữu hơn 18 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa trong nước và quốc tế, kết nối hiệu quả với mạng lưới đại lý toàn cầu.

Với hệ thống đối tác tàu biển rộng lớn như Maersk, COSCO, MSC, ONE, CMA, SITC, Evergreen hay Wan Hai, đơn vị hỗ trợ khách hàng xây dựng lộ trình vận chuyển linh hoạt. Đội ngũ phục vụ chuyên nghiệp theo sát tiến độ đơn hàng theo quy trình rõ ràng: Tiếp nhận yêu cầu và lập kế hoạch, vận chuyển hàng, theo dõi đơn hàng và giao hàng an toàn đến người nhận.

Logsun Global Logistics có thế mạnh nổi bật trong việc xuất khẩu nông sản, nhập khẩu các thiết bị máy móc công nghiệp, thiết bị y tế và sắt thép. Dịch vụ không giới hạn về số lượng hàng gửi, cung cấp đầy đủ hợp đồng vận chuyển cùng hóa đơn VAT minh bạch, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu vận tải của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các nhà máy sản xuất lớn.

Câu hỏi thường gặp về cước tàu và phụ phí mùa cao điểm

Vì sao cước tàu đường biển và phụ phí thường tăng mạnh vào dịp cuối năm?

Cước biển và phụ phí tăng vào dịp cuối năm chủ yếu do quy luật cung cầu khi lưu lượng hàng hóa phục vụ mùa lễ hội tăng mạnh, trong khi sức chở của đội tàu và lượng vỏ container rỗng tại các khu vực xuất khẩu bị giới hạn, dẫn đến chi phí vận hành bị đẩy lên cao.

Phụ phí PSS và GRI trong vận tải đường biển khác nhau như thế nào?

PSS (Peak Season Surcharge) là phụ phí áp dụng theo tính chất thời điểm vào các mùa hàng hóa tăng cao nhằm bù đắp chi phí phát sinh khi vận hành. Trong khi đó, GRI (General Rate Increase) là đợt điều chỉnh tăng giá cước cơ sở định kỳ do hãng tàu áp dụng trên toàn tuyến vận tải.

Logsun có nhận vận chuyển hàng nhập khẩu về Việt Nam và hàng đông lạnh không?

Có. Logsun hỗ trợ vận chuyển hàng nhập khẩu từ nước ngoài về Việt Nam bằng đường biển, đường hàng không và các phương thức phù hợp khác. Đồng thời, Logsun có thể tư vấn phương án logistics cho nông sản tươi và hàng đông lạnh tùy theo đặc điểm hàng hóa, yêu cầu bảo quản, tuyến vận chuyển và khả năng cung ứng dịch vụ.

Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế chi phí phát sinh khi cước tàu biến động cuối năm?

Doanh nghiệp nên chủ động lên kế hoạch xuất nhập hàng sớm, đặt chỗ trước 2-4 tuần, chuẩn bị hồ sơ chứng từ hải quan chuẩn xác và theo dõi sát báo giá cước tàu biển xuất nhập khẩu cùng diễn biến phụ phí từ các đơn vị giao nhận uy tín.

Kết luận

Thấu hiểu quy luật thị trường và theo dõi sát dự báo cước tàu đường biển cuối năm giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động bảo vệ ngân sách trước các biến động phụ phí khó lường. Để chủ động kế hoạch vận chuyển và tối ưu ngân sách mùa cao điểm, hãy liên hệ Logsun qua hotline (+84) 903 019 977 hoặc email linda@logistics-sun.com. Đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng tư vấn phương án vận chuyển tối ưu và báo giá cước biển chi tiết cho doanh nghiệp của bạn.

Logsun Global Logistics