Trong hoạt động xuất nhập khẩu, không ít lô hàng giá trị lớn bị ách tắc tại cảng chỉ vì thiếu hoặc sai giấy chứng nhận hun trùng (Fumigation Certificate). Hệ quả không chỉ dừng ở việc chậm thông quan, mà còn kéo theo chi phí lưu kho, lưu bãi tăng cao, thậm chí doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ bị buộc tái xuất hàng hóa.
Vậy giấy hun trùng là gì? Khi nào doanh nghiệp bắt buộc phải hun trùng hàng hóa? Thủ tục xin cấp giấy chứng nhận hun trùng gồm những gì và cần lưu ý điều gì để tránh rủi ro khi xuất nhập khẩu hàng hóa? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ về quy định hun trùng, từ đó chủ động chuẩn bị hồ sơ, đảm bảo hàng hóa thông quan thuận lợi.
Mục lục của bài viết
- 1 Hun trùng là gì?
- 2 Vì sao cần hun trùng hàng hóa?
- 3 Giấy chứng nhận hun trùng là gì?
- 4 Giấy chứng nhận hun trùng do ai cấp?
- 5 Các mặt hàng cần có giấy chứng nhận hun trùng
- 6 Bộ chứng từ cần chuẩn bị khi hun trùng hàng hóa xuất khẩu gồm những gì?
- 7 Thủ tục xin cấp giấy chứng nhận hun trùng
- 8 Lưu ý khi xin giấy chứng nhận hun trùng
Hun trùng là gì?
Hun trùng là quá trình xử lý hàng hóa bằng các loại hóa chất chuyên dụng nhằm tiêu diệt côn trùng và sinh vật gây hại. Hóa chất thường được sử dụng là Bromua, đảm bảo hiệu quả xử lý theo các tiêu chuẩn kiểm dịch hiện hành.
Biện pháp này thường được áp dụng đối với hàng hóa, container, khoang tàu hoặc các loại bao bì, pallet, thùng làm từ gỗ và giấy. Mục đích của hun trùng là đảm bảo hàng hóa sạch, không bị nhiễm côn trùng trong quá trình vận chuyển, đồng thời hạn chế nguy cơ phát tán các vi sinh vật ký sinh giữa các quốc gia, góp phần bảo vệ môi trường và an toàn cộng đồng.
Vì sao cần hun trùng hàng hóa?
- Nhiều quốc gia nhập khẩu yêu cầu lô hàng phải được xử lý hun trùng và có chứng từ hợp lệ kèm theo, đặc biệt là các thị trường có quy định kiểm dịch nghiêm ngặt.
- Vận chuyển đường biển thường kéo dài, hàng hóa được đóng kín trong container với nhiệt độ và độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho côn trùng và nấm mốc phát sinh.
- Các mặt hàng xuất khẩu phổ biến như nông sản, hàng gỗ, mây tre lá hoặc hàng hóa sử dụng bao bì gỗ rất dễ bị mối mọt, ẩm mốc trong quá trình vận chuyển.
- Hun trùng giúp bảo vệ chất lượng hàng hóa, hạn chế rủi ro bị từ chối nhập khẩu và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái của nước nhập khẩu.
Giấy chứng nhận hun trùng là gì?
Giấy chứng nhận hun trùng (Fumigation Certificate) là chứng từ xác nhận hàng hóa đã được xử lý hun trùng trước khi xuất khẩu, do các đơn vị có chức năng khử trùng – kiểm dịch cấp. Chứng từ này chứng minh lô hàng đáp ứng các yêu cầu về vệ sinh và kiểm dịch, giúp hàng hóa đủ điều kiện lưu thông quốc tế và giảm rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan.
Chứng thư hun trùng là thành phần quan trọng trong bộ chứng từ xuất nhập khẩu, trên đó thể hiện các thông tin cơ bản như: đặc điểm lô hàng, số vận đơn, trọng lượng và số lượng hàng hóa, phương tiện vận chuyển, loại hóa chất sử dụng, liều lượng và thời gian hun trùng, địa điểm và ngày thực hiện khử trùng, thông tin người nhận hàng.

Giấy chứng nhận hun trùng do ai cấp?
Giấy chứng nhận hun trùng được cấp bởi các công ty dịch vụ khử trùng chuyên nghiệp đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp phép hành nghề. Đây là các đơn vị kỹ thuật có chuyên môn về xử lý hóa chất độc hại, không phải là cơ quan hải quan hay hãng tàu trực tiếp cấp phát.
Tại Việt Nam, các đơn vị này phải được Cục Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp phép hoạt động để đảm bảo chứng thư hun trùng có giá trị pháp lý khi làm thủ tục thông quan.
Các mặt hàng cần có giấy chứng nhận hun trùng
Không phải tất cả hàng hóa xuất khẩu đều bắt buộc phải có giấy hun trùng. Việc hun trùng chỉ áp dụng đối với những mặt hàng có nguy cơ phát sinh côn trùng, mối mọt hoặc nấm mốc, theo quy định về hun trùng của hải quan và yêu cầu của nước nhập khẩu. Một số nhóm hàng phổ biến cần thực hiện hun trùng gồm:
- Nhóm hàng có nguồn gốc hữu cơ, nông sản như gạo, cà phê, tiêu, chè, hạt điều và các sản phẩm tương tự do dễ bị ảnh hưởng bởi côn trùng và vi sinh vật trong quá trình vận chuyển.
- Nhóm sản phẩm làm từ gỗ hoặc vật liệu tự nhiên như đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm mây tre lá, đồ trang trí và nội thất chưa qua xử lý bề mặt, có nguy cơ phát sinh mối mọt và nấm mốc nếu không được xử lý hun trùng.
- Hàng hóa sử dụng bao bì, vật liệu đóng gói bằng gỗ như pallet gỗ, kiện gỗ, thùng gỗ dùng để đóng gói máy móc, thiết bị hoặc hàng gốm sứ, đặc biệt trong các chuyến vận chuyển kéo dài bằng đường biển.

Tuy nhiên, yêu cầu hun trùng có thể khác nhau tùy theo từng quốc gia và từng lô hàng cụ thể. Doanh nghiệp xuất khẩu cần kiểm tra kỹ quy định của thị trường nhập khẩu và yêu cầu từ đối tác để xác định chính xác việc có cần thực hiện hun trùng hay không.
Bộ chứng từ cần chuẩn bị khi hun trùng hàng hóa xuất khẩu gồm những gì?
Để xin cấp chứng thư hun trùng cho hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp cần chuẩn bị một số chứng từ cơ bản sau:
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): chứng minh giá trị lô hàng
- Phiếu đóng gói (Packing List): liệt kê chi tiết số lượng, quy cách hàng hóa
- Vận đơn (Bill of Lading): chứng từ vận chuyển do hãng tàu hoặc forwarder phát hành
Thủ tục xin cấp giấy chứng nhận hun trùng
Quy trình hun trùng thường được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
- Chủ hàng cung cấp cho đơn vị hun trùng các thông tin cần thiết như: tên hàng, số lượng, địa điểm hun trùng, thời gian thực hiện, người liên hệ và thị trường nhập khẩu.
- Gửi bản sao vận đơn (HAWB/BL) và các chứng từ liên quan để đơn vị hun trùng lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận.
- Nhận bản sao giấy chứng nhận hun trùng để kiểm tra thông tin, ký xác nhận hoặc yêu cầu điều chỉnh ngay cho đơn vị hun trùng nếu có sai sót.
- Nhận bản gốc giấy chứng nhận hun trùng và hoàn tất thanh toán chi phí hun trùng theo thỏa thuận.

Sau khi hoàn tất việc hun trùng và nộp đầy đủ hồ sơ, thời gian cấp giấy chứng nhận thường dao động từ 1-2 ngày làm việc, tùy theo quy trình xử lý của đơn vị khử trùng và cơ quan chứng nhận.
Lưu ý khi xin giấy chứng nhận hun trùng
- Thời điểm hun trùng phải được thực hiện trước khi hàng hóa được xếp lên phương tiện vận chuyển.
- Thông tin trên giấy chứng nhận hun trùng cần đồng nhất với vận đơn và các chứng từ xuất khẩu khác.
- Giấy chứng nhận hun trùng chỉ được cấp cho doanh nghiệp hoặc tổ chức, không áp dụng cho cá nhân.
- Chi phí hun trùng thường được tính theo số lượng pallet hoặc khối lượng hàng hóa, tùy vào từng trường hợp cụ thể.
Logsun Global Logistics cung cấp giải pháp logistics trọn gói, trong đó bao gồm dịch vụ hun trùng hàng hóa dành cho các lô hàng xuất khẩu sang những thị trường có yêu cầu kiểm dịch và an toàn nghiêm ngặt. Đội ngũ Logsun Global Logistics hỗ trợ tư vấn đúng quy định, phối hợp với đơn vị hun trùng được cấp phép để xử lý hàng hóa kịp thời, giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo tiến độ giao hàng.
Mọi thắc mắc về thủ tục và quy trình hun trùng hàng hóa xuất nhập khẩu, Quý Doanh nghiệp vui lòng liên hệ Logsun Global Logistics qua HOTLINE (+84) 903 019 977 để được đội ngũ chuyên viên giải đáp và tư vấn chi tiết.
